سیستم های اطلاعاتی مدیریت

مقدمه
سیستم اطلاعات مدیریت پس از تکامل تدریجی در طول پنج دهه اخیر دیگر دارای تعریف، مفهوم، شکل و قالب تقریباً مشخص و پذیرفته شدهای است و آنچه در حال توسعه است بیشتر شامل فناوری پیادهسازی، مدلهای تصمیمگیری و سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری هستند.
مدل سیستمی سازمان و نقش سیستم اطلاعات در مدیریت آن
عنصر کنترلی سیستم سازمان متشکل از دو بخش مدیریت و پردازشگر اطلاعات است. پردازشگر اطلاعات به مجموعه تمام افراد و سیستمهای اطلاعاتی و پشتیبان تصمیمگیری گفته میشود که به مدیریت در اتخاذ تصمیم کمک میکنند. علاوه بر این نقش اصلی برای پردازشگر اطلاعات، میتوان آن را تولیدکننده اطلاعات سازمان (به عنوان یک فرایند یا زیرسیستم از یک سیستم بزرگتر) برای ارائه به سازمانهای بالادست یا موجودیتهای بیرونی دانست. گاهی اوقات ممکن است نقش فرعی پردازشگر اطلاعات به نقش اصلی تبدیل شود. این تغییر نقش در شرایطی اتفاق میافتد که مدیریت به دلایل مختلف از پردازشگر اطلاعات در تصمیمگیری استفاده نمیکند و در عوض به دلایل مختلف به موجودیتهای مهم در محیط سازمان توجه بیشتری نشان میدهد. هر یک از نقشهای اصلی و فرعی پردازشگر اطلاعات نیازمند ویژگیها، توانایی و مشخصات خاص خود است و اجزای پردازشگر اطلاعات باید مطابق با ایفای نقش غالب، طراحی شده و تطبیق داده شوند.
انواع سیستمهای اطلاعاتی در سازمان
سیستمهای اطلاعات یکی از اجزای سیستم کنترلی حلقه بسته محسوب میشوند. بنابراین هدف چنین سیستمهایی کمک به کنترل سیستم است. در هر سازمان دو نوع کنترل وجود دارد؛ کنترل عملیاتی و کنترل مدیریتی. عملیات مختلف سازمان در قالب فرایندها و زیرسیستمهای صف و ستاد انجام میشوند. هر یک از این عملیات نیازمند کنترلهای خاص خود هستند و سیستمهای اطلاعاتی خاص خود را طلب میکنند. چنین سیستمهای اطلاعاتی که عملیات مختلف سازمان را کنترل و پشتیبانی میکنند سیستمهای پردازش مبادلات نامیده میشوند.
کنترل مدیریتی نیازمند اطلاعاتی است که بخش قابل ملاحظهای از آنها توسط سیستمهای پردازش مبادلات تولید میشوند. سیستمهای اطلاعاتی پشتیبان کنترل مدیریتی، اطلاعات تولید شده توسط سیستمهای پردازش مبادلات را پردازش کرده و آنها را در ترکیبها و شکلهای جدید معنیدار به مدیریت عرضه میکنند. چنین سیستمهای اطلاعات، سیستمهای اطلاعات مدیریت نامیده میشوند.
تعریف سیستم اطلاعات مدیریت
سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی یکپارچه متشکل از کاربر و ماشین برای ارائه اطلاعات در پشتیبانی از عملیات، مدیریت و تصمیمگیری در سازمان است. این سیستم از نرمافزار و سختافزار رایانهای، راهنماها و دستورالعملها، مدلهایی برای تحلیل، برنامهریزی، کنترل و تصمیمگیری و یک پایگاه اطلاعات بهره میگیرد (دیویس و اولسون 1985، 6). سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی است که دادههای محیطی را جمعآوری و دادههای تبادلات و عملیات سازمانی را ثبت میکند و سپس آنها را فیلتر، سازماندهی و انتخاب کرده و به عنوان اطلاعات به مدیران ارائه مینماید و ابزاری برای مدیران فراهم میآورد که اطلاعات مورد نیاز خود را تولید نمایند (موردیک و مانسون 1986، 6).
سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی یکپارچه، رایانهای و کاربرـ ماشین است که اطلاعات لازم برای حمایت از عملیات و تصمیمگیری فراهم میکند. عناصر اصلی این سیستم عبارتند از: (1) سیستمی یکپارچه برای خدمت به تعداد زیادی کاربر، (2) سیستمی رایانهای که تعدادی نرمافزار اطلاعاتی را از طریق یک پایگاه اطلاعات به هم مرتبط میکند، (3) رابط کاربر- ماشین که به جستجوهای فوری و موقتی پاسخ میدهد، (4) ارائه اطلاعات به تمام سطوح مدیریتی و (5) پشتیبانی از عملیات و تصمیمگیری (آواد 1988، 5).
مفهوم سیستم اطلاعات مدیریت
سیستم اطلاعات مدیریت سازمان یک چیز متمایز و جدا از دیگر سیستمهای اطلاعات نیست بلکه چارچوبی کلی ارائه میکند که دیگر سیستمهای اطلاعات بر مبنای آن با یکدیگر همخوان میشوند. در طول زمان مشخص شد که مفهوم پیادهسازی یک سیستم کاملاً یکپارچه واحد بسیار مشکل است. واقعیت این است که یک سیستم یکپارچه، به معنی یک ساختار واحد و همگن نیست بلکه بدین معنی است که اجزاء آن منطبق بر یک طرح کلی هستند. اکنون سیستم اطلاعات مدیریت به منزله فدراسیونی از زیرسیستمها در نظر گرفته میشوند که در صورت نیاز طراحی و اجرا میشوند اما منطبق بر طرح کلی، استانداردها و رویههای سیستم اطلاعات مدیریت هستند. بنابراین به جای یک سیستم اطلاعات مدیریت واحد و کلی، سازمان میتواند تعداد زیادی سیستم اطلاعات مرتبط داشته باشد که نیازهای مدیریتی را در سطوح مختلف به شکلهای مختلف تأمین میکنند. تجربه نشان میدهد که یک سیستم کاملاً یکپارچه غیر ممکن است. عوامل زیادی وجود دارند که باید همزمان و توأم در نظر گرفته شوند و نگهداری چنین سیستمی مشکل است.
به همین دلیل، سیستمهای اطلاعات مدیریت بیشتر به صورت بخش بخش طراحی میشوند و یکپارچهسازی تنها در مواردی که ضروری باشد اعمال میشود. به طور خلاصه سیستمهای اطلاعات مدیریت مبنایی برای یکپارچهسازی پردازشهای اطلاعات سازمانی ارائه میدهند (دیویس و اولسون 1985، 6-8، 10، 28، 53).
نیاز به یک پایگاه اطلاعات
دادهها میبایست به گونهای مدیریت شوند که قابل دسترسی برای پردازش بوده و کیفیت مناسب داشته باشند. مدیریت لازم باید از هر دو جنبه سختافزار و سازمان صورت پذیرد. نرمافزار ایجاد و مدیریت یک پایگاه اطلاعات، یک سیستم مدیریت پایگاه اطلاعات است. هنگامی که یک سیستم مدیریت پایگاه اطلاعات وجود داشته باشد همه از دادههایی استفاده میکنند که تنها در یک محل ذخیره شدهاند و یک عمل روزآمدسازی تمام موارد استفاده را روزآمد میکند. یکپارچهسازی چنین سیستمی نیازمند یک قدرت مرکزی برای پایگاه اطلاعات است. دادهها میتوانند در یک کامپیوتر مرکزی ذخیره شوند یا بین چندین کامپیوتر پراکنده شوند (دیویس و اولسون 1985، 9).
مدلهای تصمیمگیری در سیستم اطلاعات مدیریت
معمولاً تنها دادههای خام یا حتی دادههای خلاصه شده برای استفاده کافی نیستند. دادهها معمولاً باید پردازش شده و به شکلی ارائه شوند که به یک تصمیم اتخاذ شده منجر شوند. تحقق چنین امری نیازمند یک مدل تصمیمگیری است. مدلهای تصمیمگیری میتوانند در مراحل مختلف تصمیمگیری مورد استفاده واقع شوند. تعمیم یک سیستم اطلاعات مدیریت از جنبه تصمیمسازی، سیستمهایی مانند سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری و سیستمهای خبره هستند (دیویس و اولسون 1985، 9؛ آواد 1988، 14).
ابعاد طبقهبندی سیستمهای اطلاعات مدیریت
همه سیستمهای اطلاعات مدیریت دارای قابلیتها، ویژگیها و مؤلفههای یکسان نیستند. در واقع سیستمهای اطلاعات مدیریت دارای طیفی هستند که یک سر آن یک سیستم ساده گزارشگیری دستی و سر دیگر آن یک سیستم یکپارچه رایانهای همراه با انواع گزارشها و مدلهای تصمیمگیری است. در اینجا به برخی از ابعاد طبقهبندی سیستمهای اطلاعات مدیریت اشاره میشود. (دیویس و اولسون 1985، 28-44)
مولفههای فیزیکی
سختافزار (ورودیها، خروجیها، ذخیرهسازی ثانویه، پردازشگرهای مرکزی، تبادلات)
نرمافزار (نرمافزار سیستم و نرمافزار کاربر)
پایگاه اطلاعات (ساختار سختافزاری ـ نرمافزاری حاوی دادهها)
رویهها (دستورالعملهای کاربر، دستورالعملهای آمادهسازی ورودی، دستورالعملهای عملیاتی برای عملیات رایانهای)
نیروی انسانی (اپراتور، تحلیلگر سیستم، برنامهنویس، تهیهکنندگان دادهها، مدیر سیستم اطلاعات).
وظایف پردازش
*پردازش تبادلات
*نگهداری فایلهای اصلی
*تولید گزارشها
*پردازش جستجوها
*پردازش نرمافزارهای پشتیبان
خروجی برای کاربران
*مستندات یا صفحات رابط برای تبادل (اطلاعاتی، عملیاتی، جستجویی)
*گزارشهای از پیش طراحی شده
*پاسخهای از پیش طراحی شده به جستجوها
*گزارشهای موقت و پاسخ به جستجوها
*نتایج تعامل بین کاربر و ماشین
گزارشهای از پیش طراحی شده: انواع گزارش یا جستجو
*اطلاعات نمایانگر
*اطلاعات مسئلهیابی
*اطلاعات برای اقدام
*اطلاعات پشتیبان تصمیم
گزارشهای از پیش طراحی شده: انواع انعکاس شرایط
*وضعیت یا شرایط یک مقطع زمانی
*آنچه که در طول یک دوره اتفاق افتاده است
*ارائه نتایج تا به امروز و نمایش اثر آن تا انتهای دوره
پشتیبانی تصمیم
*تصمیمهای ساخت یافته قابل برنامهنویسی
*تصمیمهای ساخت نیافته و غیر قابل برنامهنویسی
منبع
فروشگاه اینترتنی
*مدت اختصاص فروشگاه اینترنتی یک سال است که قابل تمدید میباشد.
*ثبت یک عدد نام دامنه اختصاصی با نام www. yourname .com برای فروشگاهاینترنتی.
*امکان انتخاب صفحه اول از میان مدل ها و طرح های از پیش آماده شده.
*میزبانی وب و فضای بانک اطلاعاتی.
*امکان تعریف 250 و 1000 و یا نامحدود کالا در فروشگاه اینترنتی .
*ارائه 5 ، 10 ، 25 تعداد POP3 رایگان تحت آدرس اختصاصی فروشگاه اینترنتی.
*تنظیم دکوراسیون فروشگاه اینترنتی به انتخاب مدیر فروشگاه ( شامل : لوگو ، تبلیغات ، تازه ها ، کالاهای پر فروش ، درباره فروشگاه ، تماس با فروشگاه .
*تعریف کالا ( گروه بندی کالا ، معرفی مشخصات کالا ، تعریف اقلام کالا ).
*تعیین روشهای فروش.
*تعیین روشهای ارسال و دریافت هزینه های مربوطه.
*مدیریت اخبار فروشگاه اینترنتی ( NEWS MANAGER ) .
*مدیریت آگهی های فروشگاه اینترنتی ( ADS MANAGER ).
*گزارش گیری مفید از روند کار فروشگاه اینترنتی.
*مدیریت سئوالات متداول ( F.A.Q. MANAGER ).
*مدیریت کاربران جهت واگذاری مسئولیت بروز رسانی بخشهای مختلف فروشگاه اینترنتی به افراد متعدد.
*آموزش رایگان.
*امکان جستجوی محصولات با کلمات کلیدی و یا از طریق گروه بندی موجود.
*ارئه امکان ثبت نام و عضو یت در فروشگاه اینترنتی.
*دسترسی به توضیحات متن ، عکس ، کلیپ های صوتی و تصویری هر محصول.
*امکان تماس با مسئولین سایت و ارائه نظرات.
*پشتیبانی یک سال اول رایگان.


طراحی بهینه وب سایت برای تسهیل تجارت الکترونیک
برای بخش فنی راه اندازی یک وب سایت به قسمت اطلاعات فنی این وبلاگ(www.mit-2.blogsky.com) مراجعه کنید
در شبکه جهانی وب، سایت مطلوب سایتی است که هم از نظر محتوا و هم از نظر عرضه و نمایش، نتیجه بهتری بدهد. نکات مهمی که در سایتها باعث پیشرفت در امر فروش میشود عبارتند از:
الف) شفافیت و سادگی جستجو: سایتهای وب پرفروش نظیر Amazon.com و Cisco.com، مشتری جستجو کننده را به سادگی قادر میسازند که توجه نمایند و بفهمند، کدام مقوله یا محصولات، قابل عرضه هستند. مشتری در این سایتها بدون اتلاف وقت قادر به جستجو است. لذا برای توفیق در تجارت الکترونیک نیاز به یک استراتژی دقیق جستجو است.
ب) سرعت دریافت یا باراندازی صفحات: بخش عمدهای از مشتریان از طریق مودمهای کم سرعت به اینترنت متصل میشوند به همین دلیل صفحات یک فروشگاه بر خط باید به سرعت باراندازی و دریافت کردند و ترافیک و معطلی در بین نباشد. باید عبارات کوتاه مشخصی برای محصولات، با محتوای کم و مفید در نظر گرفته شده و به خریداران این امکان داده شود که با فشار دکمه ماوی روی آنها، به توضیحات و گرافیک بیشتری دست یابند.
پ) خصوصی بودن اطلاعات خریدار: هنگام خرید الکترونیکی، لازم است که اطلاعات مربوط به خریدار از جمله آدرس پستی، شماره تلفن، آدرس پست الکترونیکی و اطلاعات مالی مشتری حفظ گردد. بطور کلی، ترس از لو رفتن این اطلاعات، یکی از عوامل بازدارنده رشد فروش الکترونیکی است.
ت) حمایتها و مراقبتهای فنی: در حال حاضر، خریداران الکترونیکی از خدمات حمایتی فنی کمتری برخوردارند و در این بخش، سایتهایی که تجربه، توان و پرسنل خود را خوب به معرض نمایش بگذارند و در عین حال، سیاستهای خدمات فنی خود را به آدرس مشتریان ارسال کنند، موفقیت بیشتری خواهند داشت.